Hongerdoek 'Ik ben omdat wij zijn'

Hongerdoek 'Ik ben omdat wij zijn'

 

In de Middeleeuwen was het gebruikelijk tijdens de vastentijd met een doek het altaar aan het zicht te onttrekken. In de spiritualiteit van die dagen werd zo de afstand tussen God en mens benadrukt en werden mensen uitgenodigd om na te denken over hun leven in gelovig perspectief. Ter ondersteuning daarvan werd het gebruik om symbolen en afbeeldingen over het lijden en sterven van Jezus op de doek aan te brengen.

In de 18de eeuw is dit gebruik verloren gegaan, maar in 1976 heeft Misereor, de Duitse zusterorganisatie van Vastenactie, het gebruik weer opgepakt, zij het dat het verhaal over het lijden en sterven van Jezus werd vervangen door een verhaal van mensen uit het Zuiden: hun verhaal over lijden, dood én opstanding. Op de huidige hongerdoeken laten kunstenaars uit het Zuiden iets zien van hun spiritualiteit bij hun inzet voor een betere en meer rechtvaardige wereld

Ik ben omdat wij zijn

De hongerdoek 2017-2018 Ik ben omdat wij zijn is geschilderd door de kunstenaar Chidi Kwubiri. Hij werd in 1966 in Nigeria geboren. Hij woont tegenwoordig met zijn gezin in Duitsland. 

De titel van de hongerdoek verwijst naar een Afrikaans spreekwoord: ‘Ik ben omdat jij bent – en jij bent omdat wij zijn’. Dit gezegde impliceert dat het tot het mens-zijn behoort deel van een relatienetwerk te zijn, waarbij wederkerigheid van fundamentele betekenis is. Oftewel: het Ubuntu-principe . Geen mens woont alleen op een eiland. We zijn allemaal met elkaar verbonden en op elkaar aangewezen. Jezelf ontwikkelen komt tot stand door relaties, die gekenmerkt worden door solidariteit en zorg voor elkaar. Wanneer we in solidariteit opkomen voor anderen, dan ontvangen we in gelijke mate als we geven.

De hongerdoek bestaat uit twee losstaande panelen, twee rechthoekige vlakken met een smalle middenstrook ertussen. Die middenstrook geeft de indruk van een grens, een afstand, een afscheiding tussen beide panelen, tussen de beide afgebeelde mensen. De afbeelding in zijn geheel wekt de suggestie van twee magnetische velden die elkaar bijna raken en heeft ook wel iets kosmisch, als een blik in een eindeloos heelal, met ontelbare sterren en hemellichamen.

Handleidingen en teksten

In de webshop vindt u een korte en een uitgebreide beschrijving van de symboliek van de hongerdoek én diverse documenten die u kunnen ondersteunen bij het organiseren van bijeenkomsten rondom de hongerdoek. Er is een kant-en-klare powerpointpresentatie beschikbaar die u kunt gebruiken én een kant-en-klare bijeenkomst om met kinderen aan de slag te gaan met dit schilderij.