Mensen hun waardigheid teruggeven

Mensen hun waardigheid teruggeven

Als u al wat meer van mijn berichten heeft gelezen dan weet u dat ik grote fan ben van paus Franciscus en zijn encycliek Laudato Si’. De rode draad die door deze encycliek loopt is dat alles met alles samenhangt. Daarom is er ook geen sprake van een milieucrisis en een maatschappelijke crisis, maar van een één complexe sociale- ecologische crisis. Armoede en gebrek aan duurzaamheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Oplossingsrichtingen vragen daarom om een integrale benadering om armoede te bestrijden, uitgesloten mensen hun waardigheid terug te geven en tegelijk voor de natuur te zorgen (LS 139).

Sociaal centrum Mejicanos

Dat is volgens mijn precies wat er in het sociaal centrum van Mejicanos, één van de Eilanden van Hoop, gebeurt. Jonge mensen kunnen in het sociaal centrum een opleiding en workshops volgen met het doel een eigen bedrijf te starten. Zo kunnen ze in hun eigen onderhoud voorzien en hoeven ze niet bij een bende te gaan. De paters die het sociaal centrum runnen, willen ook workshops ontwikkelen gericht op hergebruik van materialen. “Om mensen ook bewust te maken van hun verantwoordelijkheid voor hun leefomgeving.” Een mooi voorbeeld hoe het klimmen uit de armoede en duurzaamheid elkaar kunnen versterken.

Lineair systeem

Steeds meer mensen raken ervan overtuigd dat hergebruik en recyclen van materialen nodig is voor een leefbare, gezonde en schone aarde. Wat dat betreft kunnen we nog veel van de natuur leren. Natuurlijke ecosystemen functioneren dankzij biodiversiteit en kringlopen. Er bestaat in een natuurlijk ecosysteem geen afval. Het afval van de een is de voeding voor de ander. Ons industriële systeem echter, is rechtlijnig. Aan het begin gaan er grondstoffen in en aan het eind stapelt het afval zich op; inclusief afgedankte producten.
Zo kopte Trouw ‘Afgedankte smartphones vormen grote afvalberg’ (28 feb 2017). Smartphones hebben een korte levensduur. Ze gaan gauw kapot en de nieuwste apps werken niet op oudere types. Slechts een klein deel van de telefoons worden gerecycled. En dat is jammer, want er zitten veel waardevolle materialen in mobieltjes. Het is toch zonde om die niet meer te gebruiken.

Circulair systeem

Tegenwoordig kunnen veel apparaten niet eens meer gerepareerd of hergebruikt worden omdat bijvoorbeeld alles dichtgesmolten is. Er is daarom een omslag in denken nodig en veel creativiteit om tot een circulair systeem te komen. Die beweging is al volop gaande. Overal kom je voorbeelden tegen van hergebruik van materialen; in de bouw, bij kleding maar ook bij mobieltjes. Fairphone is een mobieltje waarbij kapotte onderdelen vervangen kunnen worden. Als je een beetje handig bent kun je het nog zelf doen ook. En anders kun je terecht in het repair café. Daar is dan vast wel iemand die je helpen kan en het jou kan leren.

Daad van liefde

Iets hergebruiken in plaats van het weg te werpen kan een daad van liefde zijn, die onze waardigheid tot uitdrukking brengt, schrijf paus Franciscus. Maar ook zakelijk gezien zou ik zeggen tel uit je winst. Producten krijgen een langere levensduur doordat ze te repareren zijn. Door hergebruik vermindert de afvalberg, afval wordt grondstof dus we besparen op hulpbronnen. Het maakt veel creatieve energie los en er ontstaan nieuwe mogelijkheden voor duurzame bedrijven. 

Waardigheid

Ik draag het project in Mejicanos dan ook een warm hart toe. Met de mogelijkheid tot het opzetten van een eigen bedrijfje geef je de jonge volwassenen niet alleen de mogelijkheid om in hun eigen onderhoud te voorzien, maar je geeft ze ook hun menselijke waardigheid terug.

Marjolein Tiemens-Hulscher