Eigen handel

Eigen handel

Een paar jaar geleden ben ik naar een bijeenkomst over micro-krediet geweest. Het principe van micro-krediet is dat mensen een klein bedrag krijgen om bijvoorbeeld een eigen bedrijfje op te zetten, om zo economisch zelfstandig te worden. Maar het gaat hier niet om ‘krijgen’. Het gaat wel degelijk om een lening die, met rente, terugbetaald moet worden. Daarover kwamen vragen uit de zaal. Waarom geef je het geld niet gewoon?

Lenen, niet geven

De spreker van de avond legde dit uit aan de hand van het volgende verhaal. Als je een gezin 100 euro geeft, zonder restricties, dan gaat dit op aan de hoogste nood van dat moment. Er wordt voedsel voor gekocht en misschien een paar nieuwe schoenen voor de kinderen. Daarna is het geld op en is er, al met al, niet zoveel veranderd. Maar als de 100 euro met rente moet worden terugbetaald dan moet dat geld in iets geïnvesteerd worden dat ook weer geld oplevert en het liefst op relatief korte termijn; een koe bijvoorbeeld.

Eigen koe

De koe levert melk waar het gezin van kan drinken en wat over is kan worden verkocht. Zo komt er dagelijks geld binnen. Om melk te blijven geven moet de koe na verloop van tijd natuurlijk weer gedekt worden. Het eerste kalfje kan dan verkocht worden voor extra inkomsten en aflossing van de lening. Een volgend kalfje kan misschien gehouden worden, waardoor de inkomsten wellicht nog wat vergroot kunnen worden. De voedselzekerheid voor het gezin neemt op deze manier aanzienlijk toe. En daar draaide het om in dit verhaal. Dat de kinderen aan hoe moeder kunnen vragen: “Mamma, wat eten we vanavond?”, in plaats van “Mamma, hebben we te eten vanavond?”

Waardigheid

Zelf kunnen zorgen voor je eigen gezin, dat is iets wat toch iedere ouder wil. De voorbeeldkoe zorgt zo niet alleen voor een gezinsinkomen, maar geeft de moeder ook haar waardigheid terug als mens. Dat is niet zonder betekenis. Paus Franciscus schrijft in Laudato Si’: “Arbeid is een noodzaak, is een deel van de zin van het leven op deze Aarde. Het is een weg van groei, menselijke ontwikkeling en persoonlijke verwezenlijking. In deze zin moet het helpen van de armen met geld altijd een voorlopige oplossing zijn om het hoofd te bieden aan noodsituaties. Het ware doel zal altijd moeten zijn hun door arbeid een waardig leven toe te staan.”

Economisch zelfstandig

Dat is nu precies waar het in het Zambia-project van de vastenactie om gaat; gezinnen economisch zelfstandig maken door ze te leren een landbouwbedrijfje op te zetten of een visvijver aan te leggen of een andersoortig handeltje te beginnen. In Zambia zijn het vaak de grootouders die voor de kleinkinderen zorgen omdat de ouders, of een van hen, door aids zijn overleden. Voor hen is het vaak nog moeilijker om rond te komen. Geld voor school schiet er dan al helemaal niet meer over, terwijl leren lezen en schrijven zo belangrijk is.

Vreugde

Het filmpje over Elizabeth laat zien wat voor verschil de aanleg van een visvijver kan hebben op de levensomstandigheden van het gezin. Wat mij treft is in het filmpje de vreugde tekenend waarmee oma Elizabeth en haar kleinkinderen samenwerken om de vijver en de kweek van de vis tot een succes te maken, zodat ze een handeltje op kunnen zetten. Je ziet gewoon dat ze trots zijn op wat ze voor elkaar hebben gekregen.

Marjolein Tiemens